Monachium: Świat obozów w niemieckiej metropolii

Ukraińcy w Muzeum Niemieckim w Monachium, 1944 r.

Mężczyźni, kobiety i dzieci zostali umieszczeni w sali biblioteki.

Źródło: Niemieckie Muzeum Narodowe w Monachium

Obóz w Muzeum Niemieckim w Monachium, 1944 r.

Wszystkie grupy wiekowe umieszczono w jednej sali, od małych dzieci, przez młodzież, i dorosłych, aż po starców. Do jedzenia dawano miskę cienkiej zupy.

Źródło: Niemieckie Muzeum Narodowe w Monachium

Obóz w Muzeum Niemieckim w Monachium, 1944 r.

W tym nagim pomieszczeniu spędzanoli również cały czas wolny.

Źródło: Niemieckie Muzeum Narodowe w Monachium

Pismo protestacyjne Czechów, luty 1944 r.

63 Czechów zatrudnionych
w Urzędzie Pocztowym Rzeszy i zakwaterowanych Piwnicy Augustyńskiej złożyło pisemną skargę do pracodawcy na warunki panujące w obozie.

Źródło: Archiwum Państwowe
w Monachium

Monachium: Świat obozów w niemieckiej metropolii

Monachium: Świat obozów w niemieckiej metropoliiOd marca 1944 r. w dawnej sali biblioteki Muzeum Niemieckiego w Monachium kwaterowały ukraińskie rodziny, których pilnowało czterech Niemców. Ukraińcy musieli pracować dla administracji miejskiej. W zależności od pochodzenia i kategorii robotnicy przymusowi rozmieszczani byli w różnych miejscach, począwszy od kwater prywatnych, poprzez wieloosobowe sale i baraki, a skończywszy na prowizorycznych obozach w halach fabrycznych lub stodołach. W najgorszych warunkach mieszkali robotnicy z Europy Wschodniej oraz więźniowie obozów koncentracyjnych. Podczas nalotów alianckich zginęło zwłaszcza wielu robotników przymusowych zakwaterowanych w barakach na terenie dużych obozów, które nie zapewniały należytego schronienia.

Monachium, jak każde inne niemieckie miasto, oplatała gęsta sieć obozów, których nie można było przeoczyć. Dla społeczeństwa niemieckiego stały się one zjawiskiem powszechnym.

Skala pracy przymusowej

Od 1939 do 1945 roku w Rzeszy Niemieckiej i na zaanektowanych przez nią terenach („Wielka Rzesza Niemiecka”) pod przymusem pracowało ogółem około 13 milionów ludzi. Należało do nich 4,6 miliona jeńców wojennych. Robotnicy przymusowi pochodzili ze wszystkich krajów okupowanych przez Wehrmacht, przede wszystkim zaś ze Związku Radzieckiego, Polski i Francji.

Robotników przymusowych zatrudniano przede wszystkim
w rolnictwie, przemyśle zbrojeniowym, górnictwie i budownictwie. Pod koniec wojny stanowili niemal połowę osób pracujących w rolnictwie, jedną trzecią pracowników przemysłu zbrojeniowego i budownictwa oraz jedną czwartą
w górnictwie. Powszechne było także ich zatrudnianie
w prywatnych gospodarstwach domowych oraz rzemiośle. Około dwóch i pół miliona ludzi, przede wszystkim radzieckich jeńców wojennych i więźniów obozów koncentracyjnych we wszystkich częściach Europy, opłaciło pracę przymusową
w Rzeszy Niemieckiej życiem.

Świat obozów w Monachium

Audio

Wera Iosifowna Wolk o warunkach higienicznych w obozie.

Wywiad wideo z 2005 r. (lektor, 02:00 min.)

Źródło: Archiwum Cyfrowe „Praca przymusowa w latach 1939 – 1945“

Maria Andrzejewska, z domu Kawecka o sytuacji w obozie dla robotników przymusowych.

Pisemne wspomnienia z 1997 r. (lektor, 01:45 min.)

Źródło: Stowarzyszenie Berliner Geschichtswerkstatt e.V.