„Praca uszlachetnia”

Członkowie Służby Pracy Rzeszy na zjeździe NSDAP w Norymberdze, wrzesień 1937 r.

Zjazdowi przyświecało motto „Praca“. Ustawienie „ludzi pracy“ w zwartym szyku było punktem kulminacyjnym zjazdu, który i tak składał się przede wszystkim z mas ludzkich, defilujących przed Adolfem Hitlerem.

Źródło: Archiwum Federalne, Koblencja

Fasada budynku jednego z obozów Służby Pracy Rzeszy z hasłem „Praca uszlachetnia“, 1935.

Źródło: ullstein bild, Berlin

„Służba Pracy. Zaszczytna służba niemieckiej młodzieży“.

Plakat propagandowy Służby Pracy Rzeszy, 1935 r.

Źródło: Archiwum Federalne, Koblencja

Obóz Służby Pracy Rzeszy w Dorsten (Westfalia), 1939 r.

Ćwiczenia z przysposobienia obronnego należały do powszedniej rutyny Służby Pracy Rzeszy.

Źródło: Wydawnictwo Historicmedia Dietrich Klose

Obóz Służby Pracy Rzeszy w Dorsten (Westfalia), 1939.

Ćwiczenia z przysposobienia obronnego były częścią paramilitarnych przygotowań do wojny.

Źródło: Wydawnictwo Historicmedia Dietrich Klose

Obóz Służby Pracy Rzeszy w Dorsten (Westfalia), 1939.

Przy szczególnych okazjach, jak na przykład z okazji urodzin Adolfa Hitlera, zakładano mundury przypominające mundury Wehrmachtu.

Źródło: Wydawnictwo Historicmedia Dietrich Klose

Umowa o wykorzystaniu siły roboczej więźniów w Emslandzie z 17 grudnia 1936 r.

Praca przymusowa więźniów musiała różnić się od „zaszczytnej służby“ członków Służby Pracy Rzeszy, którzy także pracowali w Emslandzie. W tym celu podzielono Emsland na regiony.

Źródło: Archiwum Federalne, Berlin

„Praca uszlachetnia”

Motto „Praca uszlachetnia” miało podnieść rangę wprowadzonej w 1935 r. zmilitaryzowanej Służby Pracy Rzeszy. Każdy młody Niemiec musiał w niej odbyć sześciomiesięczną służbę. Praca utożsamiana była z poświęceniem dla propagowanej „wspólnoty narodowej” („Volksgemeinschaft“). Robotnicy pomagali przy budowie dróg lub przy pracach melioracyjnych. Służba Pracy miała na celu nie tylko zmniejszenie widocznego bezrobocia, lecz przede wszystkim szkolenie ideologiczne
i paramilitarne przygotowanie do wojny.

Służba Pracy Rzeszy była zatem ważnym narzędziem wdrażania narodowosocjalistycznej polityki społecznej oraz elementem totalnej kontroli państwa nad młodzieżą. Z organizacji Deutsches Jungvolk chłopcy trafiali najpierw do Hitlerjugend, następnie do Służby Pracy Rzeszy, a na zakończenie byli powoływani do Wehrmachtu.

Praca jako „zaszczytna służba narodowi niemieckiemu”

W okresie narodowego socjalizmu praca nie dla wszystkich oznaczała to samo. Podczas gdy przedstawicieli „gorszej rasy” zmuszano do wykonywania poniżających robót, praca „aryjskich” Niemców uważana była za zaszczytną służbę narodowi niemieckiemu.

Poprzez pracę każdy Niemiec miał się przyczyniać do rozwoju „wspólnoty narodowej” ("Volksgemeinschaft"). Była ona przedstawiana jako górująca nad innymi „wspólnota krwi” ("Blutsgemeinschaft"), która miała się sprawdzić w nobilitującej ją walce ze wszystkim, co rasowo obce. Idealnymi bojownikami byli według propagandy niemiecki żołnierz i robotnik. Rasistowska ideologia osiągnięć przesłaniała różnice społeczne, a jednocześnie służyła za pretekst do prześladowania przeciwników politycznych, rzekomo małowartościowych
i „uchylających się od pracy”.