Pogromy w listopadzie 1938 r.

Aresztowani podczas pogromu Żydzi z Burgpreppach przy pracy przymusowej, listopad 1938 r.

Źródło: Archiwum Miejskie w Norymberdze (sygnatura E39 nr 122/8)

Okolice Burgpreppach, listopad 1938 r. To zdjęcie zostało nadesłane do „Stürmera“ przez czterech strażników.

Źródło: Archiwum Miejskie w Norymberdze (sygnatura E39 nr 122/5)

Zdjęcie nadesłane do „Stürmera“ z napisem na rewersie, listopad 1938 r.

„Serdeczne pozdrowienia z obozu żydowskiego w Hofheim / Mainfranken przesyłają wierni towarzysze broni. Na pierwszym planie po lewej stoi rabin Nussbaum, po prawej - nauczyciel Linz z Burgpreppach. Heil Hitler!”

Źródło: Archiwum Miejskie w Norymberdze (sygnatura E39 nr 122/5 rewers)

Oświadczenie Maxa Linza złożone przed Gestapo 14 stycznia 1939 r.

Pobytami w obozach koncentracyjnych Gestapo w owych czasach często nakłaniało Żydów do emigracji. Złożenie podania o paszport w wizą wyjazdową mogło przyspieszyć zwolnienie z obozu.

Źródło: Archiwum Państwowe w Würzburgu

Pogromy w listopadzie 1938 r.

W listopadzie 1938 r. w Burgpreppach w Bawarii żydowscy mężczyźni zostali zmuszeni do usunięcia gruzów po spalonej podczas pogromu synagodze oraz do robót w polu. W drodze do pracy musieli nieść przed sobą transparent, wyszydzający ich jako „uchylających się od pracy” i obarczający ich winą za pogrom. Po dwóch tygodniach trafili do obozu koncentracyjnego w Dachau.

Za pretekst do pogromów Żydów posłużył nazistom zamach na niemieckiego dyplomatę, którego zastrzelił w Paryżu Herschel Grynszpan, zrozpaczony z powodu wypędzenia jego rodziny z Niemiec. Tak zwana „noc kryształowa” wyznacza cezurę między systematycznym wykluczaniem i pozbawianiem praw niemieckich Żydów a ich brutalnym prześladowaniem. Zniszczono wówczas ponad 1 400 tys. synagog, a około 30 000 żydowskich mężczyzn aresztowano i wywieziono do obozów koncentracyjnych.

Max Linz

nauczyciel w Burgpreppach
ur. 25 września 1902 r. w Hersfeld
zm. 15 sierpnia 1942 r. w obozie koncentracyjnym na Majdanku

Dnia 1 czerwca 1929 r. Max Linz objął posadę nauczyciela i kantora w gminie żydowskiej w Burgpreppach. Wraz z żoną Helene mieszkał w budynku szkoły tuż obok synagogi. Podczas pogromu z 9 na 10 listopada 1938 r. udało im się w porę uciec z domu, zanim rozprzestrzenił się nań pożar bóżnicy. Max Linz, podobnie jak pozostali mężczyźni należący do gminy żydowskiej, został aresztowany. Po zwolnieniu z obozu koncentracyjnego w Dachau razem z żoną bezskutecznie starał się o zgodę na wyjazd do Stanów Zjednoczonych. Obydwoje trafili do Terezina. Max Linz został stamtąd przewieziony na Majdanek, gdzie zginął 15 sierpnia 1942 r. Jego żona zaginęła.

Niemiecka administracja pracy

Najważniejszym instrumentem nazistowskiego państwa, służącym do przymusowej regulacji rynku pracy, były urzędy pracy. Po wprowadzeniu obowiązku zatrudnienia w 1938 roku mogły skierować każdego Niemca, także wbrew jego woli, do dowolnych robót – przede wszystkim do pracy w przemyśle zbrojeniowym. Aby do 1940 roku przygotować armię i gospodarkę do wojny, w 1936 roku utworzono Urząd ds. Planu Czteroletniego, w którego grupie roboczej ds. „robót” zatrudniano pracowników urzędów pracy. Ich zadaniem było przygotowanie rynku pracy do wojny.Urzędy pracy odgrywały także centralną rolę w wykluczaniu Żydów ze społeczeństwa. Od 1938 roku Żydów kierowano do „robót zamkniętych”.