Więcej na ten temat

Wystawa

Program towarzyszący w Warszawie

Katalog

Linki

 

Literatura dodatkowa: „Praca przymusowa. Niemcy, robotnicy przymusowi i wojna“. Katalog do międzynarodowej wystawy objazdowej, pod redakcją Volkharda Knigge, Rikolę-Gunnara Lüttgenaua
i Jensa-Christiana Wagnera na zlecenie Fundacji Miejsc Pamięci Buchenwald i Mittelbau-Dora, Weimar 2013.

(Wydanie niemieckie: ISBN 978-3-935598-17-0, wydanie polskie  – ISBN 978-3-935598-22-4)

Download

Arkusze robocze do wystawy „Praca przymusowa. Niemcy, robotnicy przymusowi i wojna“ można pobrać tutaj.

Materiały dydaktyczne

Międzynarodowa wystawa objazdowa
Praca przymusowa. Niemcy, robotnicy przymusowi i wojna


Po raz pierwszy na wystawie zostają zaprezentowane wszelkie aspekty historii pracy przymusowej w czasach narodowego socjalizmu oraz jej skutki do dnia dzisiejszego. Szczególną uwagę poświęcono historii stosunków między Niemcami
a robotnikami przymusowymi. Sprawstwa nie da się ograniczyć do małych grup funkcjonariuszy reżimu. Każdy Niemiec musiał zdecydować, jak obchodzić się
z pracownikami przymusowymi: po ludzku, z obojętnością albo z motywowanym rasizmem chłodem i bezwzględnością rzekomej „rasy panów”. Istniały różne pola działania i to, w jaki sposób były one wykorzystane, mówi nie tylko o jednostkach, ale także o sile przebicia i atrakcyjności narodowosocjalistycznej ideologii
i o praktyce. Z tej perspektywy wystawa przekracza historię pracy przymusowej
w ścisłym znaczeniu i ukazuje, jak funkcjonowało ukształtowane w skrajnie rasistowski sposób społeczeństwo – społeczeństwo, które opierało się na wykluczeniu, prześladowaniu i wykorzystaniu „obcych” i rzekomo mniej wartościowych.

Przygotowany tu materiał dydaktyczny towarzyszy wystawie. Główny nacisk położono na omówienie działań osób, które spotkały się w bardzo różnych sytuacjach historycznych.

Znajdujące się na dwunastu arkuszach roboczych reprodukcje fotografii
 i dokumentów ukazują zróżnicowane formy i miejsca pracy przymusowej w Rzeszy oraz na obszarach okupowanych, uwzględniając biografie i działania poszczególnych osób. W wyborze biografii zostało czytelnie przedstawione nie tylko całe spektrum prześladowania (od Żydów oraz Romów i Sinti poprzez więźniów obozów koncentracyjnych i jeńców wojennych do pracowników cywilnych z wielu części Europy), lecz także omówiono długą historię walki o uznanie i rekompensaty dla ofiar narodowego socjalizmu po 1945 r.

W proponowanym programie grupowym uczestnicy korzystają na początku
z fotografii i dokumentów do opracowania pojedynczych pytań, po czym omawiają je w małych grupach na wystawie, a wnioski zapisują w arkuszach roboczych. Na końcu uczestnicy wymienią się zebranymi w ten sposób informacjami i wrażeniami,  a następnie zastanowią się wspólnie, jakie znaczenie mają dziś tematy pracy przymusowej i wykluczenia.

Tematy dwunastu arkuszy roboczych

1 BERNHARD KUHNT – Publiczne wykluczenie przeciwnika politycznego

2 SIEGFRIED LAUBINGER – Jako leniwy Cygan w obozie koncentracyjnym

3 STJEPAN PISHTIGNJAT – Serbski jeniec wojenny w Norwegii

4 ARNOLD DAGHANI – Żydowski malarz w obozie pracy przymusowej

5 CHARLES BAYARD – Zobowiązany do pracy w Paryżu i wysłany do Berlina

6 STANISŁAW MASNY – Deportowany z Warszawy do Bremy

7 ANTONI BRYLIŃSKI – Z robót przymusowych w rolnictwie do obozu koncentracyjnego

8 MARIA A. I TOMASZ B. – Zakazana miłość

9 KARL HAUKE – Wspólny opór z radzieckimi robotnikami przymusowymi

10 PRACA PRZYMUSOWA W PRZEMYŚLE ZBROJENIOWYM – Praca dla BMW

11 GABRIELA I JOLANTA KNAPSKIE – Dokąd po wyzwoleniu?

12 „FLICK NIE JEST WZOREM“ – Po co i jak wspominać?